گرفتگی عضلات کمر و انقباض رفلکسی عضلات کمر مخصوصا قسمت پایین کمر بوجود می آید. آسیب دیدگی یا التهاب عضلات، رباط ها و عصب های کمر باعث درد شدید و گرفتگی کمر می شوند. در صورتی که به این بیماری عضلانی مبتلا شده باشید، عضله شما سفت می شود و باعث درد پایین کمر می شود. منقبض شدن و کشیدگی عضلات کمر نیز احساس می شود. این گرفتگی عضلات کمر معمولا فورا پس از آسیب دیدگی بوجود می آید، اما در بعضی از موارد بین آسیب دیدگی و گرفتگی کمر تاخیری چند ساعته یا چند روزه وجود دارد. اکثریت قریب به اتفاق درد پایین ستون فقرات ناشی از علل مکانیکی است. در بسیاری از موارد علت درد پایین کمر با اسپوندیلوز (آرتروز ستون فقرات) در ارتباط است؛ اسپوندیلوز اصطلاحی است که به انحطاط کلی ستون فقرات اشاره دارد. انحطاط ستون فقرات به معنی سائیدگی و استهلاک است که در مفاصل، دیسک‎‌ها و استخوان‌های ستون فقرات افراد مسن رخ می‌دهد.

علت

علت گرفتگی کمر در زیر بیان شده بود:

  • حرکات ناگهانی یا غیرمنتظره کمر در طول فعالیت های ورزشی
  • چرخش ناگهانی بالاتنه
  • انقباض سریع عضلات کمر به منظور جلوگیری از زمین خوردن

گاهی اوقات گرفتگی کمر شدید بدون آسیب دیدگی ایجاد می شود که ناشی از واکنش کششی از ساختارهای ملتهب عمیق تر کمر است. علت های غیرآسیب دیدگی گرفتگی عضلات کمر از قرار زیر است:

  • پارگی رباط
  • عفونت
  • تومور
  • التهاب یا حساسیت مداوم دیسک ( فتق دیسک کمر، بیرون زدگی دیسک و غیره)

در صورت داشتن موارد زیر، احتمال گرفتگی عضلات کمر افزایش پیدا می کند:

  • لگن خاصره ای که بیشتر از حد کج شده است
  • هر گونه ضعف در ناحیه کمر از قبیل آرتریت، اسپوندیلوز، پارگی دیسک، تنگی کانال نخاعی یا تومور
  • خمیدگی ستون فقرات مانند اسکولیوز (انحناء بیش از اندازه جانبی ستون فقرات) و لوردوز (گودی کمر شدید)
  • سفتی همسترینگ ها، تاندون هایی که پست ساق پاها قرار دارند.
  • عضلات سفت یا ضعیف در راستای ستون فقرات
  • عضلات ضعیف شکم

علائم و نشانه ها

back-spasms1

از جمله علائم گرفتگی کمر می توان به درد در پایین کمر در حین چرخیدن، هل دادن یا کشیدن بصورت ناگهانی را بیان کرد. در ابتدا، می توان ورزش را ادامه داد. اما پس از دو تا سه ساعت، خونریزی در عضلات باعث کشیدگی عضله  و پارگی تاندون می شود. گرفتگی کمر ناشی از این وضعیت باعث کمر درد شدید می شود که با هر حرکت کمر شدت پیدا می کند. در درد قسمت پایین کمر بیمار عموما ترجیح می دهد تکان نخورد، زانوهای خود را خم کند و ستون فقرات را به سمت جلو قوس بدهد.

زمان مراجعه به پزشک

در صورت بروز علائم، اگر موارد زیر اتفاق افتاد برای درمان گرفتگی عضلات کمر باید به پزشک مراجعه کنید:

  • در صورتی که مراقبت های خود درمانی جواب ندادند
  • در صورتی که گرفتگی کمر شما شدید و غیر قابل تحمل باشد
  • در صورتی که احساس ضعف می کنید
  • در صورتی که کمر درد و گرفتگی عضلات کمر مکرر پیش آید. سفت شدن مکرر عضلات کمر بدون هیچ دلیل به دلیل یک بیماری شدید است
  • در صورتی که بیش از دو هفته کمر درد مداوم داشته باشید

یک پزشک یا فیزیوتراپیست مجرب علت گرفتگی عضلات کمر را تشخیص داده و روشی درمانی برای برطرف کردن درد شما ارائه می کند.

تشخیص

دکتر به منظور تشخیص علت گرفتگی کمر سابقه پزشکی بیمار را بررسی می کند و او را معاینه می کند. معاینه التهاب در یک نقطه خاص یا گرفتگی  و التهاب کلی در کمر که با حرکت کمر، مخصوصا خم شدن به سمت جلو، شدت پیدا می کند را نشان می دهد التهاب نقطه ای در ستون فقرات که درد بیشتری را همراه دارد باید برای وجود شکستگی بررسی شود.

درمان

برای درمان گرفتگی کمر می توان از کورتیزون و داروهای استروئیدی دیگر گاهی اوقات برای کوتاه مدت برای کاهش درد و التهاب استفاده کرد. این داروها در تسکین علائم کمردرد حاد ناشی از گرفتکی کمر بسیار موثر هستند. تمرینات ورزش کمردرد و فعالیت در صورت امکان به همراه مصرف داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی نیز اغلب تجویز می شود. بعضی از این داروها اکنون بدون تجویز نیز قابل دریافت هستند. داروهای شل کننده عضلانی را نیز می توان برای گرفتگی ماهیچه ها مورد استفاده قرار داد، اما این داروها نسبت به داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی کارایی بیشتری ندارد و باعث بی حسی نمی شود.  درمان کایروپراکتیک ستون فقرات نیز در بعضی موارد جواب می دهد، اما باید قبل از  انجام آن با پزشک خود مشورت کنید. داروهای مسکن مثل پرکودان و دمرول به ندرت باید استفاده شوند و هر بار تنها برای چند روز تجویز می شود.

در صورتی که پزشک شما متوجه شود که گرفتگی عضلات کمر شما ناشی از علائم دیسک کمر است که باعث وارد شدن فشار بر عصب است، می باشد. او شما را به متخصص ارتوپد ارجاع می دهد. متخصص ارتوپد کورتیزون را به ناحیه دور طناب نخاعی که عصب در آنجا فشرده شده است تزریق می کند. در موارد شدیدی که  گرفتگی عضلات کمر بیمار با دارو و تزریق برطرف نمی گردد یا با ضعف پا یا مشکلات کنترل ادرار/مدفوع شدت پیدا می کنند، مشورت فوری با جراح ارتوپد به منظور برداشتن قسمتی از دیسکی که باعث وارد شدن فشار بر عصب می شود، ضروری است.

درمان خانگی

در ادامه لیستی از مراقبت های خانگی موثر برای درمان درد پایین کمر و گرفتگی کمر ارائه شده است. این روش های درمانی باعث بهبود وضعیت بسیاری از بیماران (کاهش درد بالا و پایین کمر)، کاهش خشکی کمر و کاهش تعداد جلسات رجوع آنها به پزشک می شود:

  1. فعالیت های خود را متوقف کنید: با مشاهده اولین علامت گرفتگی عضله باید فعالیت خود را متوقف کنید، حتی اگر این علامت خفیف باشد. شما می توانید عضلات گرفته را ماساژ دهید.
  2. سرما درمانی:ورم و افزایش جریان خون باعث افزایش درد پس از آسیب دیدگی می شود. در ابتدا با مشاهده علایم گرفتگی کمر ، با استفاده از سرما درمانی این واکنش ها را به حداقل برسانید. سرمادرمانی معمولا پس از اولین  مرتبه گرفتگی کمر موثر است، اما در صورتی که گرما درمانی باعث تسکین درد پایین و بالای کمر نشد، می توانید سرما درمانی را ادامه دهید. یک کمپرس یخ را به مدت 12 تا 15 دقیقه در ناحیه دردناک قرار دهید و این کار را در یک یا دو روز اول هر دو ساعت یک بار تکرار کنید.
  3. گرما درمانی:گرمای رطوبت دار فوق العاده است. ما به این مساله پی برده ایم که اغلب بیماران به گرمای رطوبت دار نسبت به گرمای خشک بهتر واکنش نشان داده اند. گرما باعث شل کردن عضلات، کاهش و درمان خشکی کمر می شود. گرما درمانی باید پس از سرما درمانی صورت بگیرد. به مدت 15 دقیقه گرمای رطوبت دار را در ناحیه دردناک مورد استفاده قرار دهید و این کار را تا زمان برطرف شدن گرفتگی کمر هر 4 ساعت یک بار  تکرار کنید.
  4. استراحت: دو تا سه روز به خود استراحت دهید، مخصوصا اگر گرفتگی عضلات کمر ناشی از آسیب عضلانی است. استراحت کردن بسیار مهم است، زیرا باعث بهبودی سریع تر آسیب عضلانی می شود. با این حال، حفظ تحرک در طول این دوره بسیار ضروری است. بعضی از بیماران به دلیل بی تحرکی دچار خشکی عضلانی می شود. به منظور جلوگیری از این مشکل، سعی کنید روزی چند بار به مدت چند دقیقه در صورتی که درد اجازه دهد، به آرامی پیاده روی کنید. از چرخاندن و خم کردن بالا تنه خود خودداری کنید. این کار باعث افزایش گرفتگی عضلات کمر می شود.
  5. پاهای خود را بالا بیاورید:اغلب بیماران مبتلا به گرفتگی کمر گزارش داده اند که پیدا کردن یک وضعیت مناسب برای آنها کار دشواری است. در ادامه چندین وضعیت برای شما ارائه می شود که  برای افراد مبتلا به این بیماری موثر است:
  • روی زمین یا رختخواب سفت دراز بکشید و قسمت پایین پاهای خود را روی تکیه گاه یا یک صندلی قرار دهید و زانوهای خود را با زاویه 90 درجه خم کنید.
  • همچنین می توانید پاهای خود را بالا بیاورید و روی یک بالشت قرار دهید.
  • در حین نشسن پا یا ساق پای خود را روی یک چارپایه قرار دهید.
  • گاهی اوقات بالاتر بردن زانوها نسبت به ران موثر است.
  • کمر خود را صاف نگه دارید و با بالا نگه داشتن زانوهای خود نسبت به وضعیت نرمال به این طرف و آن طرف بروید. این حرکت ورزشی مخصوصا اگر شما دچار انقباض عضله یا ناراحتی در ناحیه کمر خود باشید، موثر تر است.
  • با قرار دادن بازو خود در بالای سر به آرامی عضلات کمر خود را کشش دهید. می توانید روزی سه تا چهار بار و هر بار ده مرتبه این حرکت را به مدت 5 تا 10 ثانیه انجام دهید. در صورتی که دچار گرفتگی عضلات کمر هستید و این ورزش باعث ایجاد درد می شود آن را متوقف کنید.
  • بر روی زمین دراز بکشید و زانوهای خود را خم و پای خود را صاف کنید و سپس یک زانو را به آرامی به سمت سینه خود بکشید و  به مدت 10 ثانیه در این وضعیت باقی بمانید و سپس پای خود را روی زمین قرار دهید و سپس این کار با زانوی دیگر خود انجم دهید. این کار را روزی دو تا سه مرتبه و هر بار بین 5 دفعه برای هر پا در صورت امکان انجام دهید. در صورتی که این حرکت ورزشی باعث تشدید درد کمر و دیگر علائم می شود از انجام آن خودداری کنید.

حرکات و تمرینات ورزشی

  • با قرار دادن بازو خود در بالای سر به آرامی عضلات کمر خود را کشش دهید. می‌توانید روزی سه تا چهار بار و هر بار ده مرتبه این حرکت را به مدت 5 تا 10 ثانیه انجام دهید.
  • بر روی زمین دراز بکشید و زانوهای خود را خم و پای خود را صاف کنید و سپس یک زانو را به آرامی به سمت سینه خود بکشید و  به مدت 10 ثانیه در این وضعیت باقی بمانید و سپس پای خود را روی زمین قرار دهید و سپس این کار با زانوی دیگر خود انجم دهید. این کار را روزی دو تا سه بار و هر بار بین 5 تا بار برای هر پا در صورت امکان انجام دهید. در صورتی که این ورزش برای کمر درد باعث تشدید علائم می‌شود از انجام آن خودداری کنید.

توجه: در مرحله آغازین گرفتگی عضلات کمر این حرکات ورزشی را انجام ندهید. این حرکات ورزشی باید زمانی انجام بگیرند که درد چندان شدید نیست یا انقباض عضله خفیف است.

گرفتگی کمر در هر سنی و برای هر شخصی می تواند به وجود آید. گرفتگی ماهیچه ها می تواند همراه با درد شدید و یا درد خفیف باشد این عارضه می تواند برای هر قسمتی از کمر بطور مثال بالای کمر یا پایین کمر بوجود آید و همراه با گرفتگی و خشکی کمر در صبح نیز باشد. گرفتگی عضلات کمر می تواند در اثر حرکت سریع ناگهانی و حتی در خواب نیز به وجود آید. اگر در بارداری با علائم گرفتگی روبرو شدید به پزشک مراجعه کنید. اکثر موارد گرفتگی کمر با استفاده از روش های درمانی ذکر شده بهبود پیدا می کنند.