Thyroid

علائم، آثار و کار غده تیروئید

غده تیروئید پروانه‌ای شکل بوده و در قسمت عرضی حنجره در جلو گلو قراردارد. تیروئید جزء بزرگترین غدد اندوکرین بوده که از دو لوب تشکیل شده است. اندازه آن در خانم‌ها بزرگتر است، البته اندازه آن در دوران قاعدگی و حاملگی افزایش می‌یابد ولی توجه داشته باشید بزرگ شدگی غیر طبیعی علائم بیماری گواتر می باشد. در قسمت مرکزی دارای ایسموس بوده که سبب اتصال دو لوب تیروئیدی به یکدیگر می‌گردد. موضوع تیروئید در بارداری از موارد مهم این غدد می باشد. در بعضی موارد توده‌های کوچکی از جنس بافت تیرویید در اطراف غده مشاهده می‌شود که به غده اصلی اتصالی ندارند و با نام غدد اکسسوری (فرعی) تیروئیدی شناخته می‌شوند. در برخی مواقع در اثر بروز عواملی انسان دچار بیماری تیروئید خواهد شد که هر کدام در ادامه توضیح داده می شوند. بیماری هایی مانند کم کاری تیروئید (به معنی ناکافی بودن مقدار هورمون تیروئید در بدن است و با سنجش مقادیر کم هورمون‌های تیرویید در خون، تشخیص داده می‌شود.) و یا پرکاری تیروئید (حالتی است که باعث می شود مقدار زیادی هورمون به بافتهای بدن برسد.) می شود که هر دو نشانه هایی دارند.

علائم تیروئید :

۱. درد مفصلی و عضله، مشکلات تونل کارپ و تاندون : درد در ناحیه عضلات و مفصل ها، ضعف دست ها و گرایش به ایجاد مشکل تونل کارپال در دست ها، تونل تارسال در ران ها و التهاب پلانتار در پاها، همه می توانند از علائم مشکلات تیروئید تشخیص داده نشده باشند.

 ۲. ناراحتی در گردن/بزرگ شدن گردن : احساس تورم در گردن و ناراحتی در قسمت جلویی گردن، خش دار شدن صدا یا بزرگ شدن محسوس تیروئید، همه از علائم تیروئید به شمار می روند.

 ۳. تغییر در وضعیت پوست و مو : پوست و مو شدیداً دربرابر مشکلات تیروئید آسیب پذیر هستند و به ویژه، ریزش مو یکی از متداول ترین علائم مشکلات تیروئید می باشد. در کم کاری تیروئید، موها معمولاً شکننده، زبر و خشک می شوند که خیلی راحت شکننده شده و می ریزند.

 ۴. مشکلات گوارشی: کم کاری تیروئید معمولاً با یبوست جدی و طولانی مدت همراه است درحالیکه پُرکاری تیروئید با اسهال و سندرم روده آسیب پذیر همراه است.

 ۵. بی نظمی عادت ماهیانه و مشکلات باروری : کم کاری تیروئید معمولاً موجب سنگین تر شدن، دردناک تر شدن و بیشتر شدن عادت ماهیانه می شود و در پُرکاری تیروئید معمولاً عادت ماهیانه بسیار کوتاه، سبک و دیر به دیر خواهد شد. مشکلات تیروئیدی که تشخیص داده نشده و درمان نمی شوند ممکن است منجر به ناباروری نیز شوند.

 ۶. سابقه خانوادگی : اگر مشکلات تیروئید در خانواده شما موروثی باشند، شما بیشتر در معرض ابتلا به آنها قرار دارید. البته ممکن است از وجود این مشکل در خانواده خود اطلاع نداشته باشید، زیرا این مشکل معمولاً در میان نسل قبل به عنوان گواتر معروف بوده است.

 ۷. مشکلات کلسترول : بالا رفتن کلسترول، مخصوصاً وقتی به رژیم غذایی، ورزش یا داروهای پایین آورنده کلسترول واکنش پذیر نباشد، می تواند نشانه کم کاری تیروئید باشد. پایین بودن غیرطبیعی کلسترول نیر می تواند نشانه پُرکاری تیروئید باشد.

 ۸. افسردگی و اضطراب : افسردگی و اضطراب می توانند نشانه هایی از بیماری تیروئید قلمداد شوند. کم کاری تیروئید معمولاً با افسردگی همراه است و پُرکاری آن معمولاً با اضطراب و حملات ترس.

 ۹. تغییرات وزن : ممکن است یک رژیم غذایی کم چربی و کم کالری را با یک برنامه ورزشی قوی دنبال کنید اما موفق به پایین آوردن وزنتان نشوید. مشکل در پایین آوردن وزن می تواند نشانه کم کاری تیروئید باشد.

۱۰. خستگی : احساس خستگی وقتی از خواب بیدار می شوید، طوریکه انگار ۸تا ۱۰ساعت خواب شب برایتان کافی نبوده است و قادر نیستید فعالیت های روزمره تان را شروع کنید، می تواند نشانه های مشکلات تیروئید باشد.

آثار عمده هورمون‌های تیروئید در بدن:

  • تولید انرژی
  • تحریک ساخت پروتئین‌ها
  • تأثیر در رشد و تکامل
  • تنظیم ورود اسید آمینه، کربوهیدرات‌ها و الکترولیت‌ها به داخل سلول
  • تأثیر روی سوخت و ساز کربوهیدرات‌ها
  • تأثیر روی سوخت و ساز چربی‌ها
  • تغییر در سوخت و ساز بعضی از دارو‌ها

جذب متابولیسم ید :

وجود ید برای سنتز هورمونهای تیروئید اهمیت اساسی دارد. در حقیقت غده تیروئید مصرف کننده اصلی ید در بدن است و کمبود ید به اختلالاتی در کار تیروئید منجر می‌شود. ید توسط غذا به بدن و توسط دستگاه گوارش جذب می‌شود.

تنظیم کار تیروئید:

هورمون TSH که به وسیله سلول‌های غده هیپوفیز قدامی ترشح می‌شود در کنترل عملکرد تیروئید نقش محوری داشته و مفیدترین نشانگر فیزیولوژیک فعالیت هورمون تیروئید است. عامل اصلی تعیین نقطه تنظیم در محور تیروئید هورمون TSH است. ترشح هورمون تیروئید یا محرک تیروئید (TSH) ، آزاد سازی هورمونهای تیروئیدی را کنترل می‌کند، میزان ترشح TSH نیز بر اساس سطوح هورمونهای تیروئید در خون تنظیم می‌شود. اگر هورمون تیروئید در خون کاهش پیدا کند. ترشح TSH افزایش می‌یابد و در نتیجه سطح T3 و T4 در خون بالا می‌رود. هورمون آزاد کننده تیروتروپین (TRH) که از هیپوتالاموس ترشح می‌شود، آزاد شدن TSH از غده هیپوفیز را تا حدودی تعدیل می‌کند.  اختلالات هورمونی غده تیروئید تاثیر مستقیمی در بروز ناباروری دارد بنابراین بررسی علل این اختلالات در ابتدای درمان ناباروری ضروری و با اهمیت است. به نظر پزشکان اختلالات تیروئید از شایع ترین اختلالات غدد به ویژه در زنان به 2 صورت آشکار و پنهان است. حدود یک تا 2 درصد علل و مشکلات باروری و کم شدن قدرت باروری زنان مربوط به مشکلات غدد از جمله غده تیروئید است. اختلالات غده تیروئید در مردان نیز در سنین بلوغ سبب کوتاهی قد یا تاخیر بلوغ و در جوانی سبب ناتوانی های جنسی می شود اما به طور کلی شیوع آن در مردان بسیار کمتر از زنان است.

کار هورمونهای تیروئید:

اصلیترین کار T3 و T4 کنترل فعالیت متابولیک سلول است. تیروکسین ، تری ید و تیرونین نمو صحیح مغز را ممکن می‌سازند، تولید ادرار ، تجزیه پروتئینها و جذب گلوکز توسط سلولها ، را افزایش می‌دهد. کلسی تونین یا تیروکلسی تونین توسط تیروئید ترشح می‌شود. اما تحت کنترل TSH قرار ندارد. این هورمون در پاسخ به افزایش سطح کلسیم پلاسمای خون ترشح می‌شود و با افزایش دادن رسوب کلسیم در استخوان سطح کلسیم در پلاسما را پایین می‌آورد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)