010468742_s

ماساژ درمانی از تکنیک‌های مختلفی تشکیل شده است. معمولاً فرد متخصص مانند فیزیوتراپ، عضلات و سایر بافت‌های نرم بدن را فشار داده، مالش می‌دهد، و یا با دست وضعیت قرارگیری آن‌ها را تغییر می‌دهد. در اکثر مواقع برای ماساژ از دست‌ها و انگشتان استفاده می‌شود، اما امکان استفاده از بازو و آرنج نیز برای این کار وجود دارد.

ماساژ درمانی چیست؟

اصطلاح «ماساژ درمانی» بسیاری از تکنیک‌های ماساژ را در بر می‌گیرد، نوع ماساژ ارائه شده به بیمار، به شرایط جسمانی و نیازهای درمانی وی بستگی دارد. شواهد زیادی در این رابطه وجود دارد که ماساژ دارای تاثیرات سودمندی بر درد و سایر علائم متنوع در افراد مختلف می‌باشد. این شواهد نشان می‌دهد این تاثیرات کوتاه مدت هستند و افراد نیاز به ادامه دادن ماساژ درمانی برای بهره‌امند شدن مستمر از فواید ناشی از آن را دارند.

انواع

MassageTherapy

با توجه به اهداف و شرایط شما، متخصص ماساژ ممکن است استفاده از یک نوع خاص ماساژ را پیشنهاد دهد یا ترکیبی از چند روش را برای شما تجویز نماید. این موارد عبارتند از:

  • ماساژ سوئدی یا ماساژ ریلکس کردن: ماساژ سوئدی اصطلاحی است که برای توضیح مجموعه‌ای از تکنیک‌های ماساژ درمانی که می‌تواند به کاهش گرفتگی عضلات کمک کند و در آن از فشار آرام و ملایم عضلات سطح بدن استفاده می‌شود. این نوع ماساژ درمانی می‌تواند در کاهش احساس استرس و ناراحتی که ممکن است به گردن درد، کمر درد، درد شانه و…به شما اضافه شود، موثر و مفید باشد.

massage2

  • ماساژ با سنگ داغ: در این روش از سنگ‌های گرم شده برای افزایش چرخش خون و ریلکس کردن عضلات استفاده می‌شود.
  • ماساژ عمیق بافت: ماساژ عمیق بافت می‌تواند به همراه ماساژ سوئدی برای کاهش گرفتگی از عضلات موجود در سطح عمیق‌تر بدن و بافت‌های ارتباطی در گردن و قسمت بالای کمر مورد استفاده قرار گیرد. هنگام استفاده از ماساژ عمیق بافت، فشار عمیق‌تر بر لایه‌های عضلانی وارد می‌شود. و تمرکز بر آزاد سازی نقاط به هم گره خورده یا بافت‌های آسیب دیده می‌باشد که ممکن است باعث گردن درد، کمر درد، درد شانه و… شده باشند.
  • درمان نقطه محرک: در این روش ماساژ درمانی از یک فشار ثابت و یکنواخت برای آزاد سازی اسپاسم عضلات بدن و بهبود گردش خون به نواحی نیازمند درمان (کمر، گردن، پا، شانه و…) استفاده می‌شود. معمولاً نقاط یا گره‌های خاص ایجاد شده در عضلات باعث ایجاد درد می‌شود و به همین خاطر در این روش سعی می‌شود این نقاط آزاد شده و از هم باز شوند.
  • شیاتسو: این روش ماساژ درمانی یک نوع از ماساژ ژاپنی است که در آن ماساژ دهنده از وزن بدن خود برای وارد کردن فشار تدریجی به نقاطی از بدن که در طب چینی مهم هستند، استفاده می‌کند. در این حالت فیزیوتراپ با لمس کردن یا مالش دادن شبکه رگ‌های بدن که منبع جریان انرژی هستند (مریدین ها)،  احساس بهتری با ایجاد جریان انرژی در بدن بیمار به وجود می‌آورد.

هر نوع از روش‌های ماساژ درمانی دارای مزایای خاص خود است و به همین خاطر لازم است شما درباره روش مناسب برای خود با فیزیوتراپ صحبت کنید. در این حالت شما ممکن است استفاده از یک روش ماساژ خاص را انتخاب کرده یا ممکن است ترکیبی از روش‌های متنوع ماساژ را در جلسات مختلف انتخاب نمایید. صرف نظر از انتخاب انجام شده، شما به زودی متوجه خواهید شد که چگونه ماساژ می‌تواند احساس راحتی بیشتر و کاهش درد، فشار و گرفتگی را برای شما به همراه داشته باشد.

روش انجام

در کلینیک دکتر مویدنیا در اصفهان، برای تجویز نوع ماساژ درمانی مناسب از بیماران درباره علائم بدنی، سابقه بیماری، و نتایج مطلوب مورد نظر آن‌ها سوال می‌کنند. این افراد همچنین یک ارزیابی از وضعیت بیمار با معاینه نواحی دردناک یا حساس انجام می‌دهند و به این ترتیب مقدار فشار مناسب برای بیمار را مشخص می‌نمایند.

معمولاً، بیمار بر روی یک تخت دراز کشیده و لباس‌های راحت می پوشد. متخصص ماساژ ممکن است از روغن یا لوسیون برای کاهش اصطکاک دست خود با پوست بیمار استفاده کند. گاهی اوقات، افراد در حالتی از ماساژ درمانی استفاده می‌کنند که روی یک صندلی نشسته‌اند. یک جلسه ماساژ می‌تواند نسبتاً کوتاه باشد، یا ممکن است برای یک ساعت یا حتی بیشتر ادامه داشته باشد.

کاربردها

  • ماساژ درمانی دیسک کمر و کمر درد

MD001755

درد کمر ناشی از دیسک کمر و سایر عامل معمولاً برای همه افراد در بعضی مقاطع زندگی اتفاق می‌افتد. در حقیقت، هنگامی که به دنبال کسب اطلاعات درباره ماساژ درمانی هستیم، اکثر افراد به دنبال استفاده از ماساژ کمر در مقایسه با ماساژ شانه‌ها، زانوها، دست‌ها، گردن، و سایر اعضای بدن هستند. کمر انسان دارای عضلات و رباط‌های پر کاربردی است که به سادگی دچار گرفتگی و درد در نواحی مختلف در تمام مدت زندگی می‌شود. در عمل امکان بهبود مشکلات مختلف کمر از جمله دیسک کمر با استفاده از ماساژ درمانی وجود دارد. برخی از این مشکلات به شرح زیر هستند:

  1. گرفتگی عضلات در قسمت پایین یا بالای کمر/ گردن. اکثر موارد درد در قسمت پایین کمر به خاطر گرفتگی عضلات در نتیجه بلند کردن اجسام سنگین، حرکت سریع یا افتادن از بلندی ایجاد می‌شود. درد در قسمت پایین کمر می‌تواند بسیار جدی بوده و برای چند ساعت، چند روز یا حتی چند هفته ادامه داشته باشد. هنگامی که عضلات کمر دچار گرفتگی یا پارگی شوند، ناحیه اطراف عضلات ممکن است ملتهب شود. در صورت ایجاد این التهاب، عضلات کمر دچار اسپاسم شده و درد شدید در قسمت پایین کمر فرد ایجاد می‌شود. به این ترتیب ممکن است حرکت دادن کمر بسیار دشوار گردد. علاوه بر این امکان ایجاد حساسیت در عضلات بالای کمر نیز وجود دارد که دلیل آن می‌تواند به خاطر ضعیف شدن یا آسیب‌های وارد شده به خاطر استفاده بیش از حد از این عضلات باشد. درد در قسمت بالای کمر همچنین می‌تواند به خاطر شرایط خاص همچون گرفتگی عضلات، آسیب‌های ورزشی، یا تصادف با اتومبیل نیز ایجاد شود. در این حالت می‌توان از ماساژ درمانی برای بر طرف کردن اسپاسم/ التهاب ایجاد شده و بهبود دامنه حرکت عضلات استفاده کرد.
  2. استئو آرتریت (آرتروز) ستون فقرات: آرتریت ستون فقرات یک شکستگی در غضروف بین مفاصل فاست در قسمت پشت ستون فقرات است. در این حالت مفاصل فاست ملتهب شده و پیشرفت مشکل باعث ایجاد درد در نتیجه اصطکاک ایجاد شده در زمان برخورد استخوان‌ها به یکدیگر می‌شود. ماساژ درمانی می‌تواند به کاهش درد استئو آرتریت با بهبود گردش خون و کاهش فشار و گرفتگی عضلات کمک کند. به هر حال، مهم است که برای این کار از خدمات یک فرد حرفه‌ای که به طور خاص دارای آموزش و تجربه لازم در حوزه آرتریت است، استفاده شود.
  • فیبرومیالژیا

این بیماری می‌تواند بر افراد مختلف تاثیر متفاوت داشته باشد، اما این تاثیر معمولاً با درد، خشکی، کوفتگی و یا مشکلات خواب همراه است. در این حالت بیمار معمولاً هر دوی موارد درد تیر کشنده و درد در یک نقطه خاص را در معاینات فیزیکی احساس می‌کند. به این ترتیب ماساژ درمانی می‌تواند هر دوی این دردها را هدف گرفته و خشکی مفاصل را کاهش دهد. هر چند ماساژ یک فعالیت به نسبت بی خطر است، در اکثر مواقع برای بیمارانی توصیه می‌شود که در ابتدا قبل از شروع ماساژ یا هر نوع روش درمانی دیگر وضعیت خود را با پزشک یا فیزیوتراپ در میان گذاشته‌اند.

  • تسکین درد و ناراحتی

ماساژ درمانی می‌تواند اسپاسم عضلانی را با آزاد کردن عضلات و مفاصل کاهش دهد و به این ترتیب کمک موثر به عملکرد بهتر مفاصل کند. با استفاده از ماساژ درمانی حتی امکان افزایش دامنه حرکت  مفصل ساکروایلیاک یا استخوان دنبالچه وجود دارد و برای این کار عضلات سرینی ماساژ داده شده و گرفتگی بافت‌های اطراف آن کاهش پیدا می‌کند.

مشابه بهبود مشاهده شده در سایر انواع روش‌های درمانی، ماساژ درمانی کمر می‌تواند تسکین زیادی را در درد موردی یا مزمن بیمار به همراه داشته باشد. در این حالت صرف نظر از اینکه درد مزمن به خاطر ایجاد محدودیت حرکتی در مفاصل ستون فقرات، لگن، و یا مفاصل دنده‌ها باشد یا اینکه درد به خاطر متراکم شدن اعصاب به خاطر اسپاسم عضلانی، بیماری یا عملکرد نامناسب ایجاد شده باشد، استفاده از خدمات ماساژ یک فرد با تجربه در حوزه ماساژ ناحیه کمر می‌تواند به کاهش مشکلات مشاهده شده کمک کند.

  • ریلکس شدن و بهبودی

علاوه بر کاهش درد، ماساژ درمانی می‌تواند مزایای دیگری را نیز برای فرد به همراه داشته باشد. ماساژ درمانی با سنگ داغ یک نقش کنش گرا در بهبود سلامت کلی فرد دارد، زیرا ماساژ منظم می‌تواند به حفظ سطح بالاتر آرامش در عضلات بدن کمک کند. این کار می‌تواند به کاهش فشار، بهبود وضعیت خواب و افزایش اندورفین ها که به عنوان عوامل بالا برنده احساس خوب در افراد عمل می‌کنند، کمک موثر کند.

بدن شما می‌تواند پس از ماساژ عملکرد بهتری داشته باشد، زیرا این روش باعث بهبود گردش خون می شود و به این ترتیب خون سرشار از اکسیژن تازه را به عضلات رسانده و ضایعات متابولیک را از اندام‌های داخلی بدن خارج کند. ماساژ درمانی کمر همچنین می‌تواند انعطاف پذیری بیشتری را در عضلات ایجاد کرده و باعث شود عضلات ریلکس شده و دامنه حرکت مفاصل افزایش پیدا کند.

  • ماساژ درمانی برای سیاتیک

عصب سیاتیک بلندترین عصب در بدن است و حتی فرد ممکن است به خاطر آن با درد در ناحیه پایین کمر مواجه شود که این درد تا پاها می‌تواند وجود داشته باشد. درد سیاتیک معمولاً به خودی خود در طول دو ماه کاهش پیدا می‌کند، اما امکان تسکین آن در فاصله زمانی کوتاه‌تر نیز با استفاده از روش‌های خاص وجود دارد.

ماساژ درمانی اثر قابل توجه بر درمان درد عصب سیاتیک دارد. نتایج مطالعات انجام شده در این حوزه نیز نشان دهنده  ماساژ درمانی باعث کاهش درد و ناراحتی بیمار می شود. برای مثال یک مطالعه انجام شده بر روی 400 نفر که ماساژ درمانی را به طور منظم هفته ای یکبار یا هر گاه که تمایل به انجام ماساژ داشتند، انجام دادند نشان می‌دهد با گذشته ده هفته، دریافت کنندگان ماساژ عملکرد بهتر عضلات کمر و کاهش درد را گزارش کرده‌اند.

  • ماساژ درمانی برای درد گردن

010468742_s

درد گردن یکی از شایع‌ترین دردهای مفاصل است. در حقیقت، در 40 تا 70 درصد موارد درد گردن جدی برای مدت طولانی فرد را آزار می‌دهد. به همین خاطر شما نباید اجازه دهید درد گردن برای شما به یک مشکل جدی و مداوم تبدیل شود. برای این کار می‌توان از روش‌های ماساژ درمانی منظم برای کمک به مدیریت درد، به خصوص اگر این درد در نتیجه وارد شدن آسیب به گردن ایجاد شده است، استفاده کرد.

درد دیسک گردن اغلب با درد کمر همراه است و علائم این دو مشکل نیز مشابه می‌باشند. علائم درد گردن می‌تواند شامل اسپاسم، خشکی، ناراحتی عضلات، ایجاد محدودیت حرکتی در مفاصل و نیز سر درد باشد. درد گردن می‌تواند به صورت ناگهانی و حاد یا به صورت مداوم و مزمن وجود داشته باشد. به هر حال یک آسیب اتفاقی می‌تواند باعث ایجاد درد مزمن در ناحیه گردن و از بین رفتن دامنه حرکت آن در صورت عدم درمان صحیح شود. ماساژ درمانی یک روش غیر تهاجمی است که می‌تواند به عنوان جایگزین دارو  برای درمان درد گردن مورد استفاده قرار گیرد. ماساژ یک روش درمان دستی است که در آن عضلات و سایر بافت‌های نرم برای کاهش گرفتگی عضلات و نیز کاهش فشار وارد شده، مالش داده می‌شود. هر چند ماساژ، کل بدن فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد، این روش درمانی به طور خاص برای مشکلات عضلانی اسکلتی، گردش خون، و بهبود سیستم‌های لنفاوی و عصبی بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ترکیبی از تکنیک‌ها که توسط مفیزیوتراپ برای ماساژ درمانی استفاده می‌شود می‌تواند به کاهش درد و ریکاوری بیمار کمک موثر کند. انواع مختلف ماساژ که می‌توان از آن‌ها برای کاهش درد گردن استفاده کرد شامل ماساژ سوئدی، ماساژ عمیق عضلات، درمان نقطه محرک، و ماساژ شیاتسو است.

طول دوره بهبودی گردن درد بستگی به شدت آسیب وارد شده و نیز سن، سطح سلامت، و سابقه آسیب‌های قبلی وارد شده به گردن فرد دارد. در این حالت ممکن است به چند جلسه ماساژ درمانی قبل از بهبود وضعیت بیمار نیاز باشد. متخصص فیزیوتراپی می‌تواند به شما درباره تعداد جلسات ماساژ که بهترین شرایط درمانی را برای شما ایجاد کند، توضیح دهد.

ماساژ درمانی به شما آموزش می‌دهد که چگونه ماساژ دادن گردن توسط خود شما می‌تواند به کاهش سفتی عضلات و افزایش دامنه حرکت آن‌ها کمک کند. تاثیرات ناشی از ماساژ درمانی در زمانی که این فعالیت هر روز چند بار تکرار شود، ماندگاری بلند مدت تر دارد. توجه داشته باشید که نباید از ماساژ عمیق عضلات در نواحی دردناک، متورم بدن استفاده شود زیرا انجام این کار می‌تواند باعث وارد شدن آسیب به ناحیه مورد نظر شود.

  • ماساژ منظم شانه

هیچ جایگزینی برای یک متخصص حرفه‌ای در زمینه ماساژ وجود ندارد. هر چند مالش گردن یا شانه توسط خود فرد با دست مقابل می‌تواند باعث تسکین موقت درد شود، یک متخصص می‌داند که چگونه وارد کردن فشار مستقیم به ناحیه مورد نظر می‌تواند بهترین نتایج را به همراه داشته باشد. شما ممکن است هنگام ماساژ در زیر پوست احساس توده یا تراکم داشته باشید که این موضوع نشان می‌دهد عضله و بافت مربوط به آن دچار چسبندگی و گرفتگی شده است و به همین خاطر ناحیه مورد نظر درد می‌کند. متخصص ماساژ با سنگ داغ می‌تواند به بدن شما مقدار فشار صحیح را وارد کند، اما اطلاعات ارائه شده توسط شما برای اطمینان از استفاده بهترین روش ماساژ درمانی شانه لازم و ضروری است.

  • ماساژ شانه منجمد

massage1

با وجودی که کپسولیت چسبنده (که بیشتر به عنوان شانه یخ زده یا شانه منجمد شناخته می‌شود) شرایط خاصی است که نیاز به یک یا دو سال زمان برای درمان دارد، امکان بهبود آن با استفاده از تکنیک‌های مشابهی که برای سایر انواع درد شانه استفاده می‌شود نیز وجود دارد. این موارد عبارتند از:

 

  1. ماساژ سوئدی: در واقع باعث افزایش سطح اکسیژن موجود در خون فرد می‌شود و در عمل باعث کاهش سم موجود در عضلات و بهبود فرآیند گردش خون می‌گردد.
  2. درمان نقطه محرک: که در آن نقاط و محل ایجاد گرفتگی و گره در عضلات شناسایی می‌شود و به این ترتیب می‌تواند درد مزمن عضلات را به طور طبیعی مدیریت کرد. اغلب، نتایج حاصل از یک جلسه ماساژ درمانی با کاهش قابل توجه درد در ناحیه مورد نظر همراه است، ادامه دادن این جلسات می‌تواند به کاهش بیشتر درد و ناراحتی فرد کمک فراوان کند.

 

  • ماساژ دست و پا

specialized_massage_therapy1

ماساژ می‌تواند خون جدید و سرشار از اکسیژن را به نواحی خاص بدن که ممکن است دچار گرفتگی و سفتی شده باشند، هدایت کند. نه تنها عضلات، بلکه تاندن ها، مفاصل، غضروف‌ها و بافت‌های ارتباطی موجود در دست‌ها (و در بقیه اعضای بدن) می‌توانند از ماساژ درمانی منظم بهره‌امند شوند.

هنگامی که ماساژ با سنگ داغ انجام می‌شود، باعث می شود جریان خون در بدن بهبود پیدا کرده و مواد مورد نیاز سلول ها در به بافت ها ی بدن برسد. علاوه بر این هنگام استفاده از ماساژ درمانی حرکت مفاصل نیز تسهیل می‌شود. این کار باعث بهتر شدن سطح سلامت، چالاک شدن دست‌ها و نیز قوی‌تر و انعطاف پذیر تر شدن مچ‌ها و انگشتان دست می‌شود.

استفاده از ماساژ می‌تواند تفاوت قابل توجه را برای همه افرادی که از دست‌های خود به طور مکرر استفاده می‌کنند ایجاد نماید و مهارت‌های آن‌ها را بهبود بخشد. لازم به ذکر است که سودمندی‌های ذکر شده در این مبحث فقط نقطه شروع فواید حاصل از استفاده تکنیک‌های ماساژ است.

موارد منع مصرف

برخی از موارد منع استفاده از ماساژ درمانی عبارتند از:

  • افرادی که اخیراً عمل جراحی انجام داده‌اند
  • افراد مبتلا به بیماری‌های پوستی، جوش، یا زخم‌های درمان نشده
  • افراد دارای وریدهای واریسی
  • مبتلایان به پوکی استخوان

فواید

امروزه ماساژ درمانی در اصفهان و سایر نقاط ایران به طور گسترده در مراکز و کلینیک های درمانی به عنوان یک روش درمانی معتبر برای تسکین انواع مختلف درد کمر و یا به عنوان یک روش جانبی به همراه سایر روش‌های درمانی دیگر مورد پذیرش قرار گرفته است. تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان می‌دهد ماساژ درمانی دارای فواید درمانی بالقوه مشخص برای افرادی است که از کمر درد رنج می‌برند، همچنین تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد ماساژ درمانی دارای مزایای مهم متعدد در حوزه سلامتی فرد است که برای مثال در این زمینه می‌توان از موارد زیر نام برد:

  • ماساژ می‌تواند باعث بهبود فرآیند گردش خون شود و به بهبود گرفتگی عضلات ناشی از فعالیت‌های فیزیکی کمک کند.
  • ماساژ می‌تواند به ریلکس شدن عضلات برای انجام یک حوزه گسترده‌تر از حرکت‌ها کمک کند. ریلکس شدن عضلات همچنین به رفع مشکل بی خوابی کمک می‌کند.
  • ماساژ می‌تواند به افزایش سطح اندورفین در بدن کمک کند. افزایش سطح اندورفین در واقع یکی از بهترین مزایای ماساژ درمانی است. اندورفین یک ماده شیمیایی است که باعث می‌شود فرد احساس خوبی داشته باشد و این ماده نقش بسیار موثری در مدیریت دردهای مزمن دارد.
  • ماساژ به کاهش گرفتگی عضلات کمک می‌کند. ریلکس شدن عضلات می‌تواند انعطاف پذیری آن‌ها را افزایش داده و درد ناشی از خشکی عضلات را کاهش دهد. به این ترتیب ماساژ می‌تواند به بهبود وضعیت خوابیدن فرد کمک کند.

عوارض و خطرات

در صورتی که ماساژ درمانی توسط یک متخصص آموزش دیده مانند فیزیوتراپ و به طور صحیح با در نظر گرفتن مراقبت‌های لازم انجام شود، دارای خطرات بسیار ناچیز خواهد بود. تعداد آسیب‌های جدی گزارش شده در این حالت بسیار کم است. تاثیرات جانبی ماساژ درمانی می‌تواند شامل درد یا ناراحتی موقت، کبودی، ورم، و حساسیت یا آلرژی به روغن ماساژ باشد.

ماساژ درمانی به روش های مختلفی صورت می گیرد، که با توجه به نیازهای بیمار برای وی تجویز می شود. ماساژ درمانی با بهبود گردش خون در مفاصل و عضلات، اکسیژن و مواد مغذی کافی را در اختیار سلول های این بافت ها می گذارد و بدین ترتیب باعث کاهش درد، خشکی و گرفتی می شود. توجه داشته باشید فواید ذکر شده در مقاله به شرطی حاصل می شوند که ماساژ توسط یک فرد آموزش دیده مانند فیزیوتراپ انجام شود.