درمان پارگی رباط صلیبی زانو(acl) دراثر چرخش، فشار و ضربه شدید

درمان پارگی رباط صلیبی زانو(acl) دراثر چرخش، فشار و ضربه شدید

پارگی رباط صلیبی قدامی زانو یا به‌عبارتی رباط acl یکی از شایع‌ترین آسیب‌های ناحیه زانو محسوب میشود. طبق ارزیابی‌های انجام شده، هر ساله حدود 200000 آسیب رباط صلیبی رخ می‌دهند و 100000 جراحی رباط صلیبی در سال انجام می‌شود. رباط acl که یکی از 4 رباط اصلی زانو است قسمت بالا و جلوی ساق پا را به قسمت پایین و پشت استخوان ران پا متصل می‌کند. این رباط همچنین مانع حرکت استخوان ساق پا به جلو می‌شود و باعث پایداری چرخش زانو می‌شود. سایر تاندون‌های اصلی زانو عبارتند از:

  • رباط صلیبی پشتی (PCL)
  • رباط جانبی داخلی (MCL)
  • رباط جانبی خارجی (LCL)

بیشتر پارگی‌های رباط صلیبی در قسمت وسط رباط و به‌دلیل جدا شدن رباط از استخوان رخ می‌دهند. این پارگی‌ها یک شکافی را بین لبه‌های پاره شده ایجاد می‌کنند و به خودی خود درمان نمی‌شوند. آسیب دیدگی مینیسک، غضروف مفصلی یا سایر رباط‌های دیگر در زانو تقریبا نیمی از آسیب‌های رباط acl را شامل می‌شوند.

رباط acl(رباط متقاطع قدامی) که اغلب در طول مسابقات ورزشی دچار آسیب می‌شود یکی از رایج‌ترین آسیب‌های ورزشی می‌باشد. این رباط از قسمت جلوی استخوان تیبیا ( ساق پا) تا به پشت استخوان فمور ( ران پا) امتداد دارد و از چرخش زیاد مفصل زانو جلوگیری می‌کند. هنگامی که یک ورزشکار در حین حرکت به سرعت جهت خود را تغییر می‌دهد  یا زانوی او به میزان زیاد کشیده می‌شود اغلب موجب پاره شدن رباط صلیبی می‌شود. آسیب‌دیدگی رباط acl پایداری زانو را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هنگامی که رباط صلیبی زانو پاره می‌شود موقع پریدن و یا تغییر جهت دادن زانو قفل کرده و یا پیچ می‌خورد. درمان پارگی رباط صلیبی زانو متفاوت است و  بسته به پایداری زانو و سطح فعالیت موردنظر شامل استفاده از بریس، فیزیوتراپی و در انتها جراحی است.

دکتر مویدنیا متخصص درد و طب فیزیک، با سالها تجربه و تخصص در زمینه درمان مشکلات مربوط به مفاصل آماده ارائه خدمات به شما می باشد. لطفا جهت دریافت مشاوره و رزرو نوبت با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید.

تلفن مطب: 03136282769 - 03136293575 
تلفن تماس و مشاوره: 09135484106

انواع آسیب رباط صلیبی زانو


 

انواع آسیب رباط صلیبی زانو

کشیدگی رباط acl شدت‌های مختلفی دارد و طبق روش زیر طبقه بندی می‌شود:

  • کشیدگی درجه 1: در این حالت که توام با درد است، میزانآسیب رباط‌ها حداقل است و بیمار همچنان می‌تواند ثبات و پایداری مفاصل زانو را حفظ کند.
  • کشیدگی درجه 2: قسمت اعظم رباط دچار آسیب شده و مفصل زانو به مقدار کم سست است. این حالت اغلب به‌عنوان پارگی جزئی رباط تعبیر می‌شود.
  • کشیدگی درجه 3: رباط کاملا پاره شده و مفصل زانو بسیار سست و ناپایدر است.

علل و عوامل خطرزا در پارگی رباط صلیبی قدامی


این نوع آسیب بیشتر در افرادی رخ می‌دهد که ورزش‌های با فشار بالا نظیر بسکتبال، فوتبال، بیسبال و ساکر را انجام می‌دهند. این ورزش ها ممکن است موجب چرخیدن و پیچ خوردن روی پاشنه پا ‌شوند. حدود 70% از آسیب‌های رابط acl بدون آسیب مستقیم زانو اتفاق می‌افتند. در این ورزش‌ها پارگی‌ رباط صلیبی زانو معمولا در حین دویدن فرد، تغییر جهت سریع،پیچ خوردن، آسیب ناگهانی و یا کشیدگی زیاد زانو هنگام فرود آمدن از پرش رخ می‌دهند. اما با این وجود ضربه مستقیم به زانو نظیر ضربه‌ای که در حین تکل فوتبال به زانو وارد می‌شود می‌تواند موجب پاره شدن رباط acl شود.

پارگی رباط صلیبی قدامی در کودکان

 

پارگی رباط صلیبی قدامی در کودکان

اکثر آسیب‌های رباط acl در افراد سنین 15 تا 45 سال و به‌دلیل فعالیت زیاد و مشارکت بیشتر آن‌ها در ورزش رخ می‌دهد. با این حال، مطالعات نشان داده اند که تعداد پارگی رباط صلیبی در کودکان کم سن و سال به‌ویژه سنین 2 سال بیشتر می‌باشد. هنوز مشخص نشده که آیا این افزایش آمار به بازی کردن بیشتر کودکان در فوتبال بستگی دارد یا به عوامل دیگر نظیر افزایشسطح آگاهی پزشکان و بکارگیری تکنیک‌های بهتر تشخیص پزشکی.

طبق گزارش آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا، زنان ورزشکاری که ورزش‌های چرخشی را انجام می‌دهند 2 تا 10 برابر بیشتر از مردان در معرض چنین ناهنجاری قرار دارند. این امر می‌تواند ناشی از تفاوت در شرایط جسمانی، قدرت عضلانی و کنترل عصبی عضلانی باشد. از طرفی پارگی رباط acl ممکن است به‌دلیل ساختار لگن و قسمت تحتانی پا، پهن بودن لگن و سایر تفاوت‌های آناتومی در زنان باشد.
سوالات خود را اینجا از دکتر بپرسید.

علائم پارگی رباط صلیبی


علائم و نشانه‌های پارگی رباط صلیبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • صدادادن زانو: بسیاری از افراد هنگامی که رباط acl آن‌ها دچار آسیب می‌شود صدای تق تق را در زانوهای خود احساس می‌کنند یا می‌شوند.
  • کشیدگی بیش از حد زانو: برخی افراد هنگامی که رباط صلیبی زانوهایشان پاره می‌شود احساس کشیدگی خفیف در مفصل زانو می‌کنند. این حالت بیشتر هنگام خم شدن زانو به عقب احساس می‌شود.
  • تورم زانو: معمولا 6 ساعت بعد از پاره شدن رباط acl زانو دچار تورم شدید می‌شود و ممکن است 2 روز طول بکشد تا ورم زانو به‌تدریج برطرف شود.
  • درد و ناراحتی زانو: بیشتر افراد بعد از آسیب رباط صلیبی مجبورند برای مدتی ورزشی را که انجام می‌دادند ترک کنند. احساس درد و حساسیت به لمس در ناحیه مفصل خصوصا هنگامی که وزن بدن روی پای آسیب‌دیده قرار دارد از علائم این عارضه است. عدم توانایی انجام برخی از حرکات و احساس ناراحتی در حین راه رفتن و همچنین احساس ناپایداری زانو یا تحمل فشار زیاد از دیگر علائم پارگی رباط صلیبی هستند.

تشخیص پارگی رباط  صلیبی


تشخیص پارگی رباط صلیبی

پزشک جهت تشخیص پارگی رباط acl، ابتدا زانوی بیمار را معاینه کرده و سپس ساختارهای زانوی آسیب دیده را با زانوی سالم مقایسه می‌کند و با اعمال فشار در جهات مختلف متوجه می‌شود که کدام قسمت‌های زانو در موقعیت صحیح قرار دارند. در بسیاری از موارد، معاینه فیزیکی این امکان را فراهم می‌کند تا پزشک یا متخصص ارتوپد بتواند تشخیص دهد که کدام رباط‌ها دچار آسیب شده‌اند. زمانی‌که ورم زانو، تشخیص پارگی رباط را با مشکل مواجه می‌کند ممکن است به آزمایشات بیشتر نیاز باشد. این آزمایشات عبارتند از:

  • اشعه ایکس نشان می‌دهد که آیا  آسیب به شکستگی استخوان مرتبط است یا خیر ولی در این روش پارگی رباط صلیبی مشخص نمی‌شود.
  • ام آرآی تصویر واضحی از رباط صلیبی و رباط و غضروف‌های دیگر را نشان می‌دهد و می‌تواند به‌طور دقیق پارگی کامل رباط را تشخیص دهد.
  • آرتروسکوپی تنها روش تعیین پارگی جزئی رباط acl است. این روش که با ایجاد برش‌های کوچک جراحی انجام می‌شود این امکان را فراهم می‌کند تا جراح برای مشاهده پارگی بتواند لنز کوچکی را وارد بدن بیمار کند.

درمان رابط صلیبی


تشخیص این‌که آیا درمان پارگی رباط صلیبی به جراحی نیاز دارد یا خیر به عوامل زیادی بستگی دارد که عبارتند از:

  • سطح فعالیت و انتطارات شما از این‌که چقدر دوست دارید فعال باشید.
  • نوع کاری که انجام می‌دهید.
  • این که آیا غضروف و قسمت‌های دیگر زانو دچار آسیب شدند یا خیر.
  • میزان سستی غیرطبیعی زانو (حرکت مفصل)

درمان های اولیه

درمان های اولیه

 

بلافاصله بعد از آسیب به شما توصیه می‌شود از یخ استفاده کنید، زانوی آسیب دیده را بالا نگهدارید، ناحیه آسیب دیده را به‌آرامی فشار دهید و پا را آتل ببندید تا در موقعیت خود ثابت بماند. ممکن است داروهای ضدالتهابی و مسکن نیز تجویز شود. تا بهبود کامل می‌توانید هنگام راه رفتن ازعصا استفاده کنید. پزشک دستورالعمل‌های دقیق مراقبت از زانو در خانه را در اختیار شما قرار خواهد داد.

اگر کار شما پشت میز است ممکن است ظرف 1 تا 2 هفته بتوانید به محل کار خود برگردید اما اگر کار شما فیزیکی است ممکن است به 3 تا 6 ماه استراحت نیاز داشته باشید. برخی افراد مسن یا غیرفعال اگر بعد از توانبخشی یا استفاده از زانوبند بتوانند تا حدودی توانایی انجام امور خود را بدست آورند ممکن است از جراحی صرف نظر کنند.

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی

این داروها که به NSAID معروف هستند ممکن است برای کاهش درد، تورم و خشکی مفصل و شرایط دیگر تجویز شوند. این داروها در انواع مختلف موجود هستند و برخی از آن‌ها نظیر آسپرین و موترین را می‌توان بدون نسخه پزشک تهیه نمود. تیلنول جزء داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی نیست و جهت کاهش تورم استفاده نمی‌شود اما تاثیر چشمگیری در تسکین درد دارد.

کورتیکواستروئیدها ( تزریق و دارو)

کورتیکواستروئیدها داروهای قوی هستند که درصورت عدم تاثیرپذیری داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی ممکن است جهت کاهش التهاب تجویز شوند. این نوع داروها ممکن است به صورت قرص و یا تزریقی تجویز شوند. پزشک ممکن است داروی کورتیکواستروئید را به منظور درمان آرتروز مفصل به بیمار توصیه نماید. این داروها با توجه به نوع بیماری ممکن است به صورت خوراکی یا تزریقی مصرف شوند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی بخش مهم دوره بازیابی است و شامل  انجام حرکات کششی، ایجاد تعادل و انجام حرکات تقویتی است. بعد از جراحی، بسته به نوع پارگی رباط و سطح فعالیتی که قصد دارید بدست آورید می‌توانید به مدت 6 تا 12 ماه در جلسات فیزیوتراپی شرکت کنید. اگر ورزشکار هستید طبیعتا زمان توانبخشی شما برای بدست آوردن توانایی فیزیکی جهت شرکت در ورزش و فعالیت مورد نظر بیشتر و طولانی‌تر خواهد بود.

  • اولین بخش فیزیوتراپی شامل بازگرداندن طیف مناسبی از حرکات به مفصل زانو و عضلات اطراف آن ازجمله چهارسر ران و همسترینگ است.
  • بعد از بازیابی دامنه حرکات، برنامه تمرینات تقویتی به بیمار تجویز می شود که تمرکز آن افزایش فشار روی رباط صلیبی است.
  • در مرحله آخر توانبخشی، متخصص فیزیوتراپی ارزیابی خواهد کرد که کدام حرکات همچنان موجب درد، ناراحتی و ناپایداری مفصل زانو می‌شوند سپس روش‌های مقابله با چنین فعالیت‌هایی را ارائه خواهد داد.

شاک ویو تراپی


شاک ویو تراپی

مطالعات به کرار نشان داده اند که اگر شاک ویوتراپی همراه با بازسازی رباط صلیبی انجام شود موثرتر خواهد بود. این درمان از طریق قرار دادن ابزار مخصوص روی پوست و ارسال امواج انرژی به ناحیه آسیب دیده بدن انجام می‌شود. تصور بر این است که شاک ویوتراپی با ایجاد میکروتروما به نوبه خود موجب افزایش عروق خونی جدید شده و به التیام بافت کمک می‌کند. مزایای این تکنولوژی نسبتا جدید کاملا روشن است. شاک ویوتراپی نوعی رویکرد غیرتهاجمی است که خطرات و دوره بازیابی جراحی ترمیمی را ندارد و موجب بهبود و التیام رباط صلیبی آسیب دیده می‌شود.

لیزردرمانی

 

لیزردرمانی

درلیزردرمانی برای تسکین درد، تسریع التیام و کاهش تورم از نور قرمز و مادون قرمز استفاده می‌شود. هنگامی که منبع نور روی پوست قرار می‌گیرد فوتون‌ها چندین سانتی‌متر به عمق پوست نفوذ کرده  و توسط میتوکندری که بخش تولید انرژی سلول است جذب می‌شوند. این انرژی با ایجاد بسیاری از واکنش‌های فیزیولوژی مثبت منجربه بازسازی و عملکرد طبیعی سلول می‌شود. مزایای این روش درمانی عبارتند از:

  • ایجاد التیام و بازسازی بافت
  • افزایش قدرت بافتی
  • کاهش درد
  • کاهش تورم و التهاب
  • کمک به تسریع التیام
  • تحریک عملکرد عصب

ورزش‌های مخصوص پارگی رباط صلیبی

 طبق توصیه پزشکان، انجام حرکات کششی تمامی گروه عضلات تاثیر چشمگیری در پیشگیری و درمان آسیب‌های رباط acl دارند.

کشش همسترینگ در حالت نشسته

 روی زمین بنشینید، پاها را کاملا صاف مقابل خود دراز کنید، پاشنه پاها را خم کرده و انگشتان را به سمت بالا بکشید. از ناحیه ران به سمت جلو خم شوید. دستان خود را به سمت پاها دراز کنید و سپس روی استخوان ساق پا، مچ پا و یا در صورت امکان روی انگشتان پا قرار دهید. کمر را صاف نگهدارید و سعی کنید تا جایی‌که امکان دارد قفسه سینه را به ران پاها نزدیک کنید.

کشش عضلات چهارسر ران

روی سمت راست بدن دراز بکشید، پاها را کاملا صاف کنید و روی هم قرار دهید. دست راست را دراز کرده و سر خود را روی دست راست بگذارید. پای چپ را به عقب خم کرده و به سمت باسن بکشید. پای چپ را با دست چپ بگیرید و سعی کنید تا جایی که امکان دارد پا را کشیده و به باسن نزدیک کنید. مچ پا را نچرخانید. مچ پا باید در راستای ران پا قرار داشته باشد. به‌مدت 30 ثانیه خود را در این حالت کششی نگهدارید سپس پای چپ را رها کنید و همین حرکت را با پای راست انجام دهید.

کشش ماهیچه ساق پا

روی پله آخر بایستید، نرده  را با دست بگیرید، پا را به‌آرامی عقب ببرید تا جایی که پاشنه پا روی لبه‌ی پله آویزان باشند. برای افزایش کشش سعی کنید وزن خودتان را روی پاشنه پاها وارد کنید. خود را به مدت 30 ثانیه در این حالت کششی نگهداشته و سپس به حالت اول برگردید.

اسکات دیوار

به پشت  بخوابید و پاها را کاملا صاف دراز کنید. زانوی راست خود را خم کرده و به سمت قفسه سینه بکشید. سپس همان پا را بلند کنید و تا جایی‌که امکان دارد بدون فشار و درد پا را صاف کنید. با هر دو دست پشت ران پارا نگهدارید و به‌آرامی پا را به سمت قفسه سینه بکشید. همین حرکت را با پای دیگر تکرار کنید.


کشش همسترینگ در حالت خوابیده به پشت

پشت به دیوار بایستید و پاها را به اندازه عرض شانه‌ها باز کنید. دست خود را روی ران پا قرار دهید و خیلی ارام کمر را روی دیوار به پایین سر دهید انگار که می‌خواهید روی صندلی بشینید. هنگامی که زنوها در زاویه 90 درجه با دیوار قرار گرفتند حرکت را متوقف کنید. به مدت 30 ثانیه خود را در این حالت کششی نگه داشته و سپس به حالت اول (ایستاده) برگردید.

جراحی رباط صلیبی

 

جراحی رباط صلیبی

افراد جوانی که قصد دارند سبک زندگی فعال خود را ادامه دهند و در مسابقات ورزشی شرکت کنند بیشتر به جراحی رباط صلیبی روی می‌آورند. جراحی ترمیمی یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان رباط صلیبی پاره شده است. در طول جراحی رباط پاره شده با یک رباط جدیدی که از عضو اهداکننده (پیوند جسد) یا یکی از تاندون‌های اطراف زانو دریافت شده تعویض می‌شود. تاندون‌های دیگری که در این جراحی بکار می‌روند ممکن است شامل همسترینگ در پشت ران پا، تاندون چهارسر ران یا تاندون پاتلار باشد که انتهای کشکک زانو را به بالای استخوان ساق پا متصل می‌کند.

پیشگیری از آسیب پارگی رباط صلیبی


با وجود این‌که برخی از آسیب‌های پارگی رباط صلیبی قابل پیشگیری نیستند اما نکاتی را که در این قسمت معرفی می‌کنیم ممکن است موجب کاهش خطر پاره شدن رباط در آینده شوند:

  • تمرینات تقویتی برای قوی کردن عضلات ران و همسترینگ
  • انجام مداوم حرکات کششی پاها
  • گرم کردن کامل بدن قبل از ورزش
  • آموختن فرود آمدن روی قسمت توپی پا به جای قسمت صاف پا
  • اطمینان از تنظیم درست بست‌های اسکی تا هنگام افتادن اسکی رها نشود.

آیا قادر خواهید بود دوباره ورزش کنید؟


مطالعات حاکی از آن است که بعد از جراحی پارگی رباط صلیبی زانو، بیش از 90% از افراد می‌توانند بدون علائم ناپایداری زانو به فعالیتهای کاری و ورزش خود ادامه دهند. بعد از تقویت پا و برگشت تعادل و هماهنگی به حالت تقریبا طبیعی در پاها میتوان با زانوبند و یا بدون زانوبند ورزش کرد. البته باید خاطر نشان کرد که زمان بازگشت پاها به حالت طبیعی در هر فردی متفاوت است.

"کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است."