تفاوت سیاتیک و دیسک کمر چیست؟ (بررسی علل، علائم و درمان)

کمردرد  در سنین مختلف می‌تواند علت‌های متعددی داشته باشد اما در بسیاری از موارد بعلت، گرفتگی رگ سیاتیک و یا بیرون زدگی دیسک کمر است. اما چطور باید متوجه فرق این دو شد؟ در حقیقت، دیسک کمر و سیاتیک تفاوت و  شباهت‌های زیادی با یکدیگر دارند و با بررسی علائم و انجام تست‌های تشخیصی می‌توان به فرق این دو پی برد.

سیاتیک در واقع یک عصب است که ممکن است تحت فشار قرار گیرد و تحریک شود- مانند یک دیسک برآمده که در ستون فقرات کمر به سمت خارج فشار می‌آورد ، و سپس عصب سیاتیک را تحریک یا فشرده می‌کند. هنگامی که دیسک شکسته یا فتق می‌شود می‌تواند با نشت بر روی عصب سیاتیک باعث ایجاد سیاتیک شود. در ادامه‌ی مطلب تفاوت سیاتیک با دیسک کمر بطور کامل توضیح داده شده است. هر نوع عارضه ای اگر به زودی تشخیص داده شود، قطعا روند درمان راحت‌تر بوده و روش‌های بدون جراحی مانند فیزیوتراپی،دارو درمانی و حرکات اصلاحی برای درمان کافی می‌باشد اما در صورت بدتر شدن و وخیم بودن اوضاع نیاز به جراحی ضروروی است. برای مثال، جراحی در بیماران دیسک کمر بیشتر از سیاتیک است.

جهت دریافت مشاوره درباره‌­ی تشخیص سیاتیک یا دیسک کمر یا رزرو نوبت در مطب دکتر امیر موید نیا با شماره تلفن­‌های ۰۳۱۳۶۲۹۳۵۷۵۰۹۱۳۵۴۸۴۱۰۶۰۹۱۳۵۴۸۴۱۰۶ تماس حاصل فرمایید.

تفاوت سیاتیک و دیسک کمر چیست؟ 


برای درک بهتر، دیسک‌های بین مهره ای – دیسک فتق و سیاتیک هر یک بطور جداگانه بررسی شده است:

دیسک بین مهره‌ای چیست و چگونه دیسک‌ها تحلیل می‌روند؟ 

دیسک بین مهره‌ای چیست و چگونه دیسک‌ها تحلیل می‌روند

دیسک‌های بین مهره‌ای رباط‌های دایره‌ای شکلی به نام آنولوس فیبروز هستند که اطراف یک سیستم ژل مانند به نام هسته پالپوسوس را احاطه کرده‌اند. دیسک‌ها به عنوان جاذب شوک بین مهره‌ها عمل می‌کنند و تقریباً یک چهارم ارتفاع ستون فقرات را تشکیل می‌دهند. آن‌ها به عنوان فاصله دهنده و بالشتک برای ستون فقرات عمل می‌کنند و امکان تحرک ستون فقرات را فراهم می‌کنند. مرکز دیسک هسته پالپوسوس نام دارد و توسط آنولوس فیبروز که نیمه ژلاتینی و مایع است احاطه شده است و عمدتا از مواد پروتئینی و آب تشکیل شده است. محتوای آب دیسک در بدو تولد در حدود ۹۰ درصد است که با افزایش سن به تدریج کاهش می‌یابد. در پنجاه سالگی، محتوای آب دیسک می‌تواند به ۷۰ درصد یا بیشتر کاهش یابد. این همان چیزی است که منجر به تحلیل رفتن دیسک می‌شود و توضیح می‌دهد که چرا با افزایش سن قد ما کوتاه‌تر می‌شود. اصطلاح “بیماری دژنراتیو دیسک” در واقع نام غلطی است. تحلیل رفتن دیسک یک روند طبیعی پیری و استفاده بیش از حد است که منجر به تخریب دیسک می‌شود. اصطلاح “بیماری” نیز یک اسم غلط است. زیرا تیم یک بیماری نیست، بلکه یک روند است. تحلیل دیسک اغلب به عنوان “DDD” شناخته می‍شود. با کاهش شدن ارتفاع دیسک‌ها، اتصالات مفاصل ستون فقرات به نام مفاصل فاست بزرگ می‌شوند. به این حالت اسپوندیلوز گفته می‌شود.

سن، ژنتیک، و عوامل محیطی منجر به ایجاد تغییراتی در درون دیسک‌ها می‌شوند. خونرسانی به دیسک‌ها کاهش می‌یابد و دیسک‌ها به تدریج تحلیل رفته و آب خود را از دست می‌دهند. با پیشرفت این روند، تمایز بین آنولوس رباط خارجی و هسته داخلی ژل مانند کمتر می‌شود. این تخریب منجر به موارد زیر می‌شود:

  • کاهش دامنه حرکتی ستون فقرات
  • کاهش توانایی عملکرد دیسک به عنوان کمک فنر برای ستون فقرات
  • کاهش ارتفاع ستون مهره
  • افزایش تحمل وزن و تحریک و بزرگ شدن مفاصل فاست
  • خطر افزایش فشردگی اعصاب نخاعی
  • خطر ایجاد درد در نتیجه تغییرات دیسک

فتق دیسک چیست؟ 

شکاف در فیبرهای خارجی (آنولوس پالپوسوس) ممکن است بیشتر شود و هسته پالپوسوس (مرکز دیسک) ممکن است به لبه دیسک فشار وارد کند یا حتی از آن خارج شود. این امر در ابتدا باعث برآمدگی دیسک شده و زمانی که تخریب دیسک در بیشتر یا همه لایه‌ها رخ دهد، یک فتق واقعی ایجاد می‌شود. فتق بسته به شکل آن به صورت برآمدگی یا بیرون زدگی تعریف می‌شود.

برآمدگی‌های دیسک ممکن است عصب‌های نخاعی یا نخاع را تحت فشار قرار دهد که می‌تواند منجر به درد پا یا سیاتیک شود. به فتق دیسک، “لغزش” دیسک نیز گفته می‌شود. فتق دیسک می‌تواند در هر قسمت از ستون فقرات شما اتفاق بیفتد، اما در ستون فقرات کمری (کمر) بیشتر از ستون فقرات گردنی (گردن) و از همه کمتر در ستون فقرات قفسه سینه (اواسط پشت) اتفاق می‌افتد. وقتی مواد هسته‌ای دیسک کاملا از آنولوس بیرون زده و در واقع به یک “قطعه آزاد” تبدیل شود، به آن اکستروژن دیسک گفته می‌شود.

سیاتیک چیست؟ 

سیاتیک چیست؟

زمانی که کمردرد و یا پا دردی را تجربه می‌کنید که از باسن تا پایین پا ادامه دارد، دلیل آن ممکن است سیاتیک باشد.

این مشکل ممکن است ناشی از تحریک عصب سیاتیک (عصب بزرگی که از کمر به پایین پا می‌رسد) باشد که می‌تواند در اثر فشرده شدن یکی از ریشه‌های عصبی که عصب سیاتیک را تشکیل می‌دهند، ایجاد شود. همچنین می تواند ناشی از فشرده شدن خود عصب سیاتیک باشد که کمتر شایع است. سندرم پیریفورمیس و تومورهای نادر عصب سیاتیک نیز می‌توانند باعث ایجاد درد در پایین پا شوند. عصب سیاتیک احساس جزئی و کنترل حرکتی پا را ایجاد می‌کند و هنگامی که با درد به خطر بیفتد، می‌تواند منجر به ایجاد بی‌حسی و ضعف را در پا شود. اعصاب تشکیل دهنده عصب سیاتیک در هر سطح از ستون فقرات به هر دو طرف خارج می‌شوند. به این اعصاب سگمنتال گفته می‌شود و عصب سیاتیک از شاخه‌های L4- S4 تشکیل شده است. هر عصب مانند حلقه‌های یک درخت به صورت لایه لایه است که فیبرهای بیرونی آن فیبرهای حسی و فیبرهای داخلی که پوشش بیشتری دارند فیبرهای حرکتی هستند.

درد ناشی از فتق دیسک می‌تواند از ناحیه کمر شروع شود، سپس به تدریج به سمت پایین پا رفته و معمولاً فقط در یک طرف بدن شما تأثیر می‌گذارد. درد ناشی از دیسک می‌تواند شبیه به سایر مشکلات پزشکی، به ویژه مشکلات عضلانی مانند سندرم پیریفورمیس باشد.

یک تشخیص در نتیجه یک شرح حال دقیق و ارزیابی فیزیکی و همچنین سایر آزمایش‌های تشخیصی انجام می‌شود که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ام آر آی
  • الکترومیوگرافی / تست سرعت هدایت عصبی (EMG / NCV)
  • سی تی اسکن
  • دیسکوگرافی تحریک
  • میلوگرام
  • تزریق تشخیصی ستون فقرات

دیسک کمر یا سیاتیک چگونه درمان می‌شوند؟


علائم دیسک یا سیاتیک در صورت خفیف بودن معمولاً طی چند هفته یا چند ماه بهبود می‌یابد. اما در صورت شدید بودن عارضه شدت درد بیشتر است و مدت زمان بیشتری بیمار را درگیر می‌کند. برای کمک به بهبودی دیسک کمر یا سیاتیک:

  • فعال بمانید (راه بروید یا فعالیت سبک دیگری انجام دهید).
  • اگر درد شدیدی دارید استراحت کنید.
  • در آسیب‌دیدگی‌های حاد، ۱۰-۱۵ دقیقه، سه بار در روز، به مدت دو تا سه روز از یخ استفاده کنید. بعد از سه روز می‌توانید استفاده از گرما را شروع کنید تا درد را بیشتر کاهش دهد.
  • برای تسکین درد از دارو استفاده کنید. دارو فتق دیسک را درمان نمی‌کند.
  • برای آموزش انجام صحیح تمرینات تحت فیزیوتراپی قرار بگیرید.
  • تزریق ستون فقرات ممکن است در موارد خاص توصیه شود.
  • در مواردی که بیماران به درمان محافظه کارانه پاسخ نمی‌دهند، ممکن است جراحی توصیه شود.

مقالات مرتبط

فهرست
Call Now Buttonمشاوره رایگان